محققان دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه در طرحی که مورد حمایت تشویقی ستاد توسعه فناوری نانو معاونت علمی قرار گرفته است، با بهره‌گیری هم‌زمان از دو نوع نانو ذره رس و اکسید آهن موفق به بهبود خواص مواد پلیمری مورد استفاده در بسته بندی مواد غذایی شده‌اند. این محصول در مقیاس صنعتی تولید شده و توسط شرکت بسپار پیشرفته شریف تجاری سازی شده است. غلامرضا خلج، محقق این طرح گفت: نیاز به حفاظت انواع مواد در برابر گرما، نور، رطوبت، اکسیژن، میکرو ارگانیسم‌ها، حشرات، و گرد و غبار از دیرباز در صنایع مختلف مورد توجه قرار گرفته و رویکردهای مختلفی برای بسته بندی و پوشش دهی آن توسعه پیدا کرده است. وی ادامه داد: در این میان، نگهداری غذا، دارو، سموم و مواد فاسد شدنی نیازی کلیدی بوده است. مهم‌ترین هدفی که در بسته بندی این گونه محصولات مدنظر قرار می‌گیرد، افزایش طول عمر نگهداری محصولات است. خلج بیان کرد: ماده‌ی بسته بندی از طریق تنظیم فضای مناسب در داخل بسته با توجه به ویژگی‌های نگهداری محصول زمان ماندگاری محصول را افزایش می‌دهد. در چند دهه‌ی اخیر با اجرای روش‌های مختلف قابلیت‌های مطلوبی برای طولانی‌تر شدن عمر محصولات ایجاد شده است.

به گفته‌ی وی، هدف از انجام این طرح بهبود خواص مختلف مواد پلیمری مورد استفاده در بسته بندی مواد غذایی و دارویی با بهره‌گیری از نانو ذرات رس و نانو ذرات اکسید آهن بوده است. محقق این طرح افزود: استفاده از این بسته بندی نانو کامپوزیتی می‌تواند موجب افزایش قابل توجه در مدت زمان ماندگاری محصولات محتوی آن گردد. وی توضیح داد: در طرح حاضر هم‌زمان از دو نوع نانو ذره رس و اکسید آهن به منظور کاهش عبور پذیری گاز اکسیژن استفاده شده است. این دو نوع نانو ذره دو مکانیسم مختلف را جهت جلوگیری از عبور اکسیژن از بسته بندی ارائه می‌دهند. استفاده‌ی همزمان از نانو ذرات رس و نانو ذرات آهن موجب هم‌افزایی اثرات این دو نوع نانو ذره شده و افزایش ماندگاری مواد غذایی و دارویی موجود در این بسته بندی‌ها را در پی داشته است. خلج در رابطه با نحوه‌ی تولید و ارزیابی این مواد نانو کامپوزیتی گفت: در این پژوهش تهیه‌ی گرانول‌های نانو کامپوزیت لایه‌های پلی الفینی (پلی پروپیلن) با هدف تولید فیلم‌های نازک بسته بندی در دستور کار قرار گرفت. به منظور بهبود ممانعت فیزیکی از ورود اکسیژن از نانو ذرات رس مونت موریلونیت اصلاح شده با دی متیل دی هیدروژنیتد تالوآمونیوم‌کلراید استفاده شد. سپس نانو ذرات آهن سنتز شده و درصدهای مختلفی از آن به همراه درصدهای مختلفی از نانو ذرات رس به مذاب پلیمری اضافه شد. وی ادامه داد: در مرحله‌ی بعد به وسیله‌ی دستگاه اکسترودر دوپیچه فیلم بسته بندی تولید شد. در نهایت فیلم تولیدی مشخصه یابی شده و خواص آن از حیث مقاومت مکانیکی و نفوذپذیری در برابر اکسیژن مورد ارزیابی قرار گرفت.

محقق این طرح بیان کرد: از بررسی خواص عبور پذیری گاز در فیلم‌های نانو کامپوزیتی می‌توان دریافت که استفاده از نمونه‌ای با ۱ درصد وزنی نانو رس و ۰/۱ درصد وزنی نانو ذرات اکسید آهن می‌تواند بیشترین اثر را بر روی افزایش ماندگاری مواد غذایی داشته باشد. این تحقیقات حاصل تلاش‌های دکتر غلامرضا خلج و دکتر حمیدرضا احمدی (اعضای هیأت علمی دانشگاه آزاد واحد ساوه)، مهندس محمدجواد خلج (کارشناس ستاد نانو) و دکتر رسول لسان خوش منفرد (مدیرعامل شرکت بسپار پیشرفته شریف) است. نتایج این کار در مجله‌ی Trends in Food Science & Technology (جلد ۵۱، سال ۲۰۱۶، صفحات ۴۱ تا ۴۸) به چاپ رسیده است.

روابط عمومی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری

پژوهشگران دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران و دانشگاه تهران در طرحی که مورد حمایت تشویقی ستاد توسعه فناوری نانو معاونت علمی قرار گرفته است، با استفاده از نانو ذرات سرامیکی در ساختار قطعات آلومینیمی، موفق به بهبود قابل توجه مقاومت سایشی این قطعات شدند. نتایج این طرح آزمایشگاهی را می‌توان در صنایع هوا فضا، خودروسازی و تولید ماشین آلات صنعتی مورد استفاده قرار داد. محمد معظمی گودرزی، مجری طرح توضیح داد: یکی از مهم‌ترین خواص مواد، مقاومت سطحی آنها در برابر پدیده‌های مخرب سطحی مانند سایش، خراش و محیط خورنده است. به فرسایش یک سطح جامد ناشی از تماس با سطحی دیگر سایش گفته می‌شود. این فرایند در اثر تماس مکانیکی دو سطح رخ می‌دهد. وی بیان کرد: برخورداری قطعات از خواص سایشی مطلوب یکی از مهم‌ترین شاخص‌های کیفیت قطعات در بسیاری از صنایع است. امروزه بهره‌گیری از فناوری نانو در جهت افزایش کیفیت سایشی قطعات بسیار رایج است.

معظمی گودرزی در خصوص اهداف دنبال شده در این طرح گفت: هدف از انجام این طرح بهبود مقاومت به سایش فلز آلومینیم با استفاده از نانو ذرات و همچنین مقایسه‌ی آن با قطعات بهبود یافته با میکرو ذرات بوده است. وی ادامه داد: استفاده از قطعات آلومینیمی بهینه شده از دو منظر مفید خواهد بود: اول این که عمر کاری قطعات به صورت قابل توجهی افزایش یافته و از این طریق موجب کاهش هزینه‌ی مربوط به تعمیر یا تعویض قطعات آسیب‌دیده می‌شود و دیگر به دلیل استفاده از یک روش ارزان در تولید این قطعات، صرفه‌ی اقتصادی در پی خواهد بود. این محقق توضیح داد: ایجاد ساختار کامپوزیتی با اعمال ذرات سرامیکی سخت به درون زمینه‌ی نرم یکی از رویکردهای اصلی بهبود خواص قطعات است. استفاده از میکرو ذرات درون زمینه موجب می‌شود این میکرو کامپوزیت‎ها به تخریب ورقه‌ای حساس شوند. در حالی که استفاده از ذرات در مقیاس نانومتری، استحکام ذره – زمینه افزایش یافته و مکانیزم تخریب ورقه‌ای غیر فعال می‌گردد و خواص سایشی را بهبود خواهد بخشید. به گفته وی، در تحقیق حاضر میکرو کامپوزیت و نانو کامپوزیت‎های پایه آلومینیم به ترتیب با افزودن میکرو ذرات و نانو ذرات کاربید سیلیسیم به مذاب آلومینیم و استفاده از روش متالورژی پودر درجا فرآوری شده‌اند.

سپس با استفاده از فرایند اکستروژن داغ قطعه‌ی موردنظر به شکل پین تولید شده‌است. در انتها خواص سایشی پین‌های تولیدشده مورد ارزیابی قرار گرفته است. معظمی گودرزی افزود: نتایج نشان داده‌اند که میکرو کامپوزیت حاوی ۱۰ درصد وزنی میکرو ذرات کاربید سیلیسیم در تنش ۰/۳ و ۰/۶ مگاپاسکال بهترین مقاومت به سایش را از خود بروز داده‌است. این در حالی است که نمونه‌های نانو کامپوزیتی مقاومت به سایش فوق‌العاده‌ای در تنش ۰/۹ مگاپاسکال داشته‌اند. این تحقیقات حاصل تلاش‌های دکتر محمد معظمی گودرزی (عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران) و دکتر فرشاد اخلاقی (عضو هیأت علمی دانشگاه تهران) است. نتایج این کار در مجله‌ی Tribology International (جلد ۱۰۲، سال ۲۰۱۶، صفحات ۲۸ تا ۳۷) به چاپ رسیده است. علاقه‌مندان برای استفاده از حمایت تشویقی ستاد توسعه فناوری نانو معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری می‌توانند به صفحه حمایت تشویقی مقالات ISI مراجعه کنند.

روابط عمومی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری

شرکت پارسیان پیشرو صنعت پلیمر (پارس آدین) از شرکت‎های دانش بنیان مسقر در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان موفق به ساخت و نصب یک واحد تصفیه غشایی اولترا فیلتراسیون برای رفع معضل ایجاد آلودگی‌های زیاد پساب کشتارگاه‌ها شد. دکتر مهدی کشمیری، رییس شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان گفت: پساب کشتارگاه‌ها به علت حضور مواد آلوده کننده بسیاری نظیر خون، چربی‌ها و احشام داخلی دام‌های سبک و سنگین دارای بار آلودگی بسیار زیادی است که با روش‌های متداول تصفیه پساب نمی‌توان میزان آلودگی آن‌ را به حد مجاز و استاندارد جهت رهاسازی در طبیعت و یا کشاورزی رساند. وی افزود: برای تصفیه کامل و تکمیلی این پساب جهت رسیدن به میزان آلودگی کم و قابل رهاسازی در طبیعت باید از روش‌های تکمیلی بهره برد. کشمیری ادامه داد: امروزه فناوری پیشرفته غشایی اولترا فیلتراسیون، کارا ترین روش تصفیه تکمیلی پساب است که با بهره‌مندی از این فناوری می‌توان میزان بار آلودگی پساب‌ها را به مقداری کاهش داد که بدون هیچ نگرانی بتوان آن را جهت کاربردهای کشاورزی و یا حتی استفاده مجدد و بازگردانی آن در صنعت استفاده کرد.

رییس هیئت مدیره شرکت دانش بنیان پارسیان پیشرو صنعت پلیمر (پارس آدین) نیز در خصوص این فناوری گفت: در سال‌های اخیر این شرکت موفق شده است فناوری پیشرفته غشایی اولترا فیلتراسیون را با ساخت غشا و مدول‌های غشایی الیاف توخالی اولترا فیلتراسیون تجاری سازی کند. دکتر مرتضی صادقی افزود: بهره‌برداری از این واحد پیشرفته در کشتارگاه نقش جهان خمینی شهر اصفهان و کارکرد بسیار مناسب وکارا و بدون وقفه و پیوسته این واحد در ماه‌های متوالی گذشته، بیان‌گر توانایی فناوری بومی تولید شده توسط شرکت پارس آدین برای کاربرد های مهم تصفیه آب و پساب است. وی اضافه کرد: نظر به این که کشور، هم اکنون با معضل شدید خشکسالی و کم آبی مواجه است، بنا به نظر تمامی صاحب نظران این عرصه در کنار مدیریت صحیح مصرف آب و بهره‌برداری از منابع آبی کشور، بازیافت و بازگردانی پساب‌ها برای مصارف مختلف نظیر کشاورزی و صنعت می‌تواند کشور را در حل این معضل یاری نموده و امکان عبور از این مشکل را برای کشورمان فراهم نماید.

صادقی بیان کرد: با توجه به توانایی فناوری پیشرفته غشایی اولترا فیلتراسیون در تصفیه تکمیلی پساب‌ها و این که این فناوری قسمت جدانشدنی فرآیند بازگردانی آب از پساب‌های صنعتی و شهری برای استفاده مجدد می‌باشد با توسعه و بومی سازی این فناوری توسط شرکت دانش بنیان پارسیان پیشرو صنعت پلیمر، کشور قادر خواهد بود بر معضل کم آبی فائق آید و به دنبال آن محیط زیست سالم و آب مورد نیاز برای توسعه کشور هموار و فراهم خواهد شد.

روابط عمومی شهرک علمی و تحقیقانی اصفهان

محققان دانشگاه‌های تبریز و صنعتی سهند در طرحی که مورد حمایت تشویقی ستاد توسعه فناوری نانو معاونت علمی قرار گرفته است، با بهره‌گیری از نانو ذرات در ساختار پوشش‌های بدنه‌ی هواپیما موفق شدند پوشش‌های رادارگریز تولید کنند. این پوشش‌های آزمایشگاهی می‌توانند در صنایع هواپیماسازی کاربرد داشته باشند. رادارگریزی به عمل پنهان شدن یا گریختن از دید رادار و وسایل آشکارساز گفته می‌شود. رادارگریزی بیش از این که یک تکنولوژی باشد، یک مفهوم است که گستره‌ی وسیعی از تکنولوژی‌ها و ویژگی‌های طراحی را در بر می‌گیرد. مفهوم رادارگریزی چیز جدیدی نیست. اولین بار در جنگ جهانی دوم زیردریایی‌ها از روکش‌های ویژه‌ای بر روی پریسکوپ‎های خود استفاده کردند تا از دید رادارها بگریزند. خواص رادارگریزی در پوشش‌ها با حضور ذرات جاذب امواج ایجاد می‌شوند. امروزه با ورود فناوری نانو به این حوزه از تکنولوژی، خواص پوشش‌های جاذب امواج بهینه شده و بازدهی جذب آنها افزایش یافته است.

کریم اصولی بستان‌آباد، مجری طرح، هدف از اجرای این طرح را استفاده از نانو ذرات مغناطیسی اکسید آهن و الیاف کربنی در جهت سنتز یک پوشش جاذب امواج راداری عنوان کرد. وی گفت: روش به کار گرفته شده در این پژوهش جهت سنتز پوشش‌های جاذب رادار یک روش ساده و کم هزینه بوده است. به علاوه پوشش سنتز شده از کارایی بالایی برای جذب امواج راداری برخوردار است. وی با اشاره به اکسید آهن مغناطیسی بیان کرد: اکسید آهن مغناطیسی یا همان مگنتیت یکی از مواد فرومغناطیس با خاصیت مغناطش نسبتاً بالاست که خواص عالی در جذب امواج الکترومغناطیسی از خود بروز می‌دهد. در این پژوهش از این ماده در ابعاد نانومتری جهت ایجاد لایه‌های نازک بر روی زیر لایه‌های الیاف کربن استفاده شده است. مجری این طرح افزود: استفاده از این ذرات در ابعاد نانومتری موجب افرایش قابل توجه در قدرت جذب این ذرات نسبت ذرات میکرومتری می‌شود. اصولی خاطر نشان کرد: در طرح حاضر ابتدا نانو ذرات مگنتیت با استفاده از روش شیمیایی سنتز شد. در ادامه این نانو ذرات با استفاده از روش الکتروفورتیک بر روی الیاف کربن فعال شده پوشش داده شد. وی توضیح داد: پارامترهای فرایند سنتز همچون دما و غلظت مواد اولیه و پارامترهای فرایند پوشش دهی از قبیل تناوب و زمان رسوب‌دهی به منظور بهینه سازی فرایند مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت به منظور اندازه‌گیری میزان جذب امواج الکترومغناطیس از آنالیزگر شبکه برداری استفاده شد.

این مجری طرح افزود: بر اساس نتایج به دست آمده بیشترین تلفات این پوشش نانو کامپوزیتی در ضخامت ۱/۷ میلی‌متر، برابر با ۱۱- دسی‌بل در فرکانس ۱۰/۳۷ و ۱۱/۴ گیگاهرتز بوده است. این تحقیقات حاصل تلاش‌های مهندس کریم اصولی بستان‌آباد و احسان حسین زاده (دانش آموختگان مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه تبریز)، دکتر حسین آقاجانی (عضو هیأت علمی دانشگاه تبریز)، حسین ملکی (دانش آموخته‌ی مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه صنعتی سهند تبریز) و محمدصادق شاکری (دانشجوی مقطع دکترای پژوهشگاه مواد و انرژی) است. نتایج این کار در مجله‌ی Materials and Manufacturing Processes (جلد ۳۱، سال ۲۰۱۶، صفحات ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۶) به چاپ رسیده است.

روابط عمومی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری

یکی از بزرگترین مراکز تکثیر نهال خرما در جهان و همچنین انتقال فناوری تکثیر نهال گردوی خودریشه‌زا، توانسته است گامی مهم در تامین نیاز کشور به این محصول زیست فناوری و عرضه آن به بازارهای جهانی بردارد. سید حسن ورشوچی، مدیر مجتمع کشت و صنعت رعنا، با اشاره به فعالیت این واحد فناور در عرصه زیست فناوری و کشت نهال‌های ثمردهنده، گفت: مجتمع رعنا، به عنوان اولین و بزرگترین مرکز تحقیقاتی و تولیدی در زمینه تکثیر گیاهان مثمره و غیر مثمره در مقیاس انبوه با کاربرد فناوری کشت بافت (Tissue Culture) بیش از ۲۰ سال است که به تولید نهال‌های مثمر می‌پردازد. وی با اشاره به آغاز انتقال فناوری تکثیر گونه‌های مختلف نهال خرما از شرکت زیر مجموعه اظهار کرد: تائیدیه انتقال کامل فناوری مذکور و همچنین فناوری تکثیر انبوه نهال موز را از شرکت IPL دریافت نماید.

مدیر مجتمع زیست فناوری گیاهی رعنا، با اشاره ظرفیت تولید بالغ بر چهارصد و پنجاه هزار اصله نخل در سال توسط این مجتمع، یا ۶ میلیون اصله از سایر گونه‎های گیاهی، این مجموعه را به عنوان یکی از بزرگترین مجتمع‎های کشت بافتی در نوع خود در جهان دانست و افزود: مجتمع رعنا با بیش از ۲۰ سال تجربه تکثیر نهال خرما با کاربرد فناوری کشت بافت، موفق شده است حدود ۲ میلیون اصله نهال خرما با استفاده از پیشرفته ترین روش‌های تکثیر از طریق کشت بافت که احتمال بروز صفات ناخواسته را به حداقل کاهش می‎دهد، تکثیر و توزیع کند. ورشوچی، با اشاره به مجتمع بیوتکنولوژی گیاهی رعنا به عنوان یکی از بزرگترین مراکز تکثیر نهال خرما در جهان گفت: این مجتمع با استفاده از جدیدترین دستاوردهای حاصل از تحقیقات جهانی در عرصه زیست فناوری تلاش می‎کند تا بتواند نهال‎های اصیل و مرغوب تکثیر نماید. این فعال فناور، انتقال فناوری تکثیر نهال گردوی خودریشه زا نیز از دیگر دستاوردهای این مجتمع دانست و افزود: این مجموعه علاوه بر امکان معرفی سریع گونه‌های کمیاب، تولید و دسترسی به نهال عاری از بیماری، امکان نگهداری بلند‌مدت از نمونه‎های ارزشمند گیاهی و افزایش بهره وری محصولات، از دیگر توانمندی‌های این مجموعه است.

محققان کشور با سنتز یک نوع نانو ذره مغناطیسی و به کارگیری آن در یک ساختار نانو کامپوزیتی موفق شدند پوشش‌های ضد آتش تولید کنند. اصطلاح ضد آتش به طیف وسیعی از مواد شیمیایی اطلاق می‌شود که به مواد تولید شده‌ای مانند پلاستیک‌ها، پارچه‌ها و پوشش‌ها اضافه می‌شوند. این مواد با ممانعت از انجام یک سری واکنش شیمیایی در شعله و یا با ایجاد یک پوشش محافظ بر روی سطح، گسترش شعله را مهار می‌کنند. این مواد ممکن است با ماده زمینه ترکیب شوند و یا به صورت شیمیایی با آن پیوند برقرار کنند. دسته‌ اول به نام مواد افزودنی ضد حریق و دسته‌ دوم مواد ضد حریق انفعالی نامیده می‌شود. بهره‌گیری از فناوری نانو در تولید این پوشش‌ها مورد توجه بسیاری از محققان قرار گرفته است.

پروفسور مسعود صلواتی نیاسری، مجری طرح ضمن اشاره به پر کننده‌های متداول مورد استفاده جهت بهبود خواص مواد پلیمری اظهار داشت: در گذشته برای دست‌یابی به خواص بهتر، مواد پلیمری با ترکیبات معدنی طبیعی و سنتزی، به صورت کامپوزیت در آورده می‌شدند. وی افزود: پر کننده‌های متداول از مواد گوناگون و در اشکال مختلف مانند ذرات کربنات کلسیم، الیاف شیشه و یا ذرات صفحه‌ای شکل خاک رس تهیه می‌شوند. البته در بیشتر مواقع افزایش پر کننده‌ها همراه با اشکالاتی نظیر شکنندگی، ترد شدن، افزایش وزن و کدری خواهد بود. به گفته وی، در این پژوهش از خاصیت مغناطیسی در جهت ایجاد مانع در برابر نفوذ شعله، حرارت و اکسیژن به پلیمر سوختنی استفاده شده است. صلواتی نیاسری عنوان کرد: در این طرح یک جایگزین غیر سمی مؤثر برای دیرسوز کننده‌های متداول مانند ترکیبات سرطان‌زای آروماتیک هالوژن دار معرفی شده است. وی در ادامه در خصوص نحوه‌ استفاده از فناوری نانو در این پژوهش، افزود: پلی ونیل الکل یک پلیمر پر کاربرد است که در بسیاری از صنایع مورد استفاده قرار می‌گیرد. یکی از معایب عمده‌ این پلیمر، مقاومت حرارتی نسبتاً پایین و اشتعال‌پذیری بالای این پلیمر است. پر کننده‌های معمولی به دلیل عدم پخش مناسب و ایجاد ساختار دوفازی موجب ضعیف شدن خواص مکانیکی این پلیمر می‌شوند.

استفاده از ذرات در ابعاد نانو و ایجاد ساختار نانو کامپوزیتی این مشکل را مرتفع کرده و سرعت تخریب و تخریب پلیمر را در برابر حرارت کاهش می‌دهد. وی بیان کرد: در ابتدا نانو ذرات مغناطیسی اکسید آهن با روش رسوب‌گیری شیمیایی ساده‌ شیمیایی سنتز شدند. اثر عوامل مختلف مانند غلظت و نسبت بر روی مورفولوژی نانو ذرات بررسی شد. پس از ساخت و تأیید نانو ساختارها با انواع میکروسکوپ‌های الکترونی و آنالیزهای طیف سنجی، نانو ذرات به بستر پلیمری اضافه شدند؛ در بخشی دیگر، نانو ذرات به صورت درجا در محلول آبی پلی ونیل الکل بدون نیاز به اتمسفر بی اثر تهیه شد و آزمون‌های مقاومت در برابر آتش و دیرسوز شوندگی انجام گرفت. وی گفت: این پوشش‌ها که در مقیاس آزمایشگاهی تولید شده‌اند، می‌توانند در صنایعی نظیر صنایع هوا فضا، خودروسازی و صنایع تولید لوازم خانگی کاربرد داشته باشند. این تحقیقات حاصل تلاش‌های پروفسور مسعود صلواتی نیاسری (عضو هیأت علمی دانشگاه کاشان) و دکتر داود قنبری (دانش آموخته‌ی مقطع دکترای این دانشگاه) است. نتایج این کار در مجله‌ Particuology (جلد ۲۶، سال ۲۰۱۶، صفحات ۸۷ تا ۹۴) به چاپ رسیده است.

ستاد نانو

یک شرکت انگلیسی موفق به ساخت لامپ گرافنی در مقیاس صنعتی شده‌ است. قیمت این لامپ‌ گرافنی از LEDها ارزان‌تر بوده و طول عمر بیشتری دارد. پیش‌بینی می‌شود که در سال جاری قریب به ۵۰۰ هزار لامپ گرافنی به فروش برسد.
 
در حالی که با ظهور لامپ‌های LED و تجاری‌سازی این فناوری، آرام آرام لامپ‌های رشته‌ای رایج به دست فراموشی سپرده می‌شوند، رقیب جدیدی برای لامپ‌های LED پیدا شد. اخیراً یک شرکت انگلیسی موفق به تولید لامپ گرافنی شده‌است. شرکت BGT که از دانشگاه منچستر منشعب شده اقدام به تولید این لامپ‌ها در چین کرده است.
به نظر می‌رسد که لامپ‌های گرافنی بتوانند صنعت روشنایی را تغییر دهند. شرکت BGT اعلام کرده که طول عمر این لامپ‌ها از لامپ‌های موجود در بازار بیشتر بوده و هزینه آن‌ها کمتر است. این شرکت با یک تولیدکننده در چین قراردادی امضاء کرده است تا لامپ‌های گرافنی را در این کشور تولید کند. پیش‌بینی می‌شود که بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار لامپ گرافنی در سال جاری به فروش برسد. جزئیات زیادی از این کار منتشر نشده و مسئولان دو شرکت منتظر نهایی شدن فرآیند هستند تا اطلاعاتی نظیر اطلاعات مالی را منتشر کنند.
انتظار می‌رود این لامپ گرافنی ۸۰ واتی قیمتی در حدود ۵ تا ۶ پوند (۲/۷ تا ۸/۸ دلار) داشته باشد در حالی که لامپ‌های LED با همین کارایی قیمتی در حدود ۲۰ پوند دارند.
اخیراً مؤسسه ملی گرافن در انگلستان با شرکت هوآوی و مؤسسه مواد بیجینگ در چین قرارداد همکاری مشترک به امضاء رسانده است. این قرارداد همکاری به منظور استفاده از گرافن در بخش حمل و نقل است.
هوآوی نیز قصد دارد تا با استفاده از پتانسیل‌های موجود در مؤسسه ملی گرافن انگلستان از گرافن برای بهبود محصولات خود استفاده کند.
در حال حاضر کشور چین سرمایه‌گذاری سنگینی روی مواد جدید کرده است به طوری که در برنامه ۵ ساله سیزدهم خود ( ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰) مواد جدید از اهمیت راهبردی قابل توجهی برخوردارند. در این راستا، چین ۷ پارک فناوری ویژه برای گرافن تأسیس کرده است تا صنعتی شدن این ماده را تسریع کند. در حال حاضر ۷۰ درصد ماده خام گرافن، گرافیت، در چین تولید می‌شود که این یک مزیت بزرگ برای این کشور در بخش تولید گرافن است.

منبع : China-made graphene bulb to debut in UK

به نقل از وب سایت انجمن صنایع پلاستیک ایران، سال گذشته شرکت آدیداس از نمونه ی اولیه ی یک کفش ورزشی تولید شده با فناوری پرینت سه بعدی رونمایی کرد که از بازیافت زباله های پلاستیکی اقیانوس ها ساخته شده بود.

تولید نوعی کفش ورزشی جدید توسط آدیداس با پلاستیک بازیافت شده از زباله های دریایی طراحی آن محصول همکاری این شرکت با Parley for the Oceans بود؛ سازمانی که به آگاهی رسانی پیرامون تخریب زیست محیطی اقیانوس ها می پردازد. حالا آدیداس و پارلی رقابتی به راه انداخته اند که طی آن ۵۰ نفر از طرفداران محصولات آدیداس شانس برنده شدن یک جفت کفش تولید محدود این برند محبوب را پیدا می کنند.

به گفته ی آدیداس کفش های جدید شباهتی به کفش های پرینت شده ندارند و با اینکه نمونه های اولیه ی قبلی چندان برای استفاده نرم نبوده اند، این نسخه قرار است به اندازه ی دیگر کفش های کمپانی مذکور قابل استفاده باشد.

رویه ی کفش های یاد شده به طور کامل از پلاستیک بازیافتی زباله های اقیانوس ها ساخته شده است، از جمله بطری های پلاستیکی PET و نایلون بازیافت شده از تور های ماهیگیری قدیمی. کلی جورج از پارلی، در یک پست وبلاگی توضیح داده بود که چگونه نحوه ی قرارگیری عمودی نوع خاصی از تور در آب، مملو از زباله های دریایی می شوند. این زباله ها از تور جدا شده و سپس پیش از آنکه بتوان از آنها برای تهیه ی نخ نایلون استفاده کرد در یک کارگاه محلی شستشو می شوند.

تبدیل کردن پلاستیک از این طریق به یک ماده ی قابل استفاده، فرایند طاقت فرسایی دارد اما سایریل گوچ، مؤسس پارلی می گوید حالا که یک بار این فرایند را انجام داده ایم، تکرارش آسانتر خواهد بود. او در یک نشست مطبوعاتی اظهار داشت: «ما در حال خلق استاندارد ها، مواد و فناوری های تازه ای هستیم که با آنچه تا به حال در صنعت محصولات ورزشی مورد استفاده قرار گرفته کاملاً متفاوت اند. این چالش هنوز ادامه دارد، اما ما اولین گام آن را برداشته ایم. حالا می توانیم پلاستیک بازیافت شده از زباله های دریایی را جایگزین پلاستیک نو کنیم».

این پروژه در حال حاضر بیشتر جنبه ی آگاهی رسانی دارد و اثر زیست محیطی ملموسی ندارد. اما آدیداس برای افزایش میزان استفاده از پلاستیک های بازیافت شده از زباله های دریایی در محصولات خود برنامه هایی دارد. این شرکت می گوید در نیمه ی دوم سال ۲۰۱۶ یکی از بزرگ ترین تولید کننده های کفش هایش نیز از همین مواد بازیافتی دریایی در خط تولید تجاری خود بهره خواهد گرفت. آدیداس در این باره گفته است: «این مواد طی چند مرحله وارد چرخه ی تولید محصولات اصلی آدیداس خواهند شد تا تولید پلاستیک تازه و دست اول برای این منظور کاهش یابد».

در همین حال، اگر می خواهید یک جفت از نمونه ی اولیه ی این کفش ها را برنده شوید باید یک ویدیوی اینستاگرامی درست کنید و در آن نشان دهید چگونه استفاده از پلاستیک های یک بار مصرف را کنار می گذارید و به این ترتیب از برنامه ی پلاستیک های بازیافتی پارلی حمایت می کنید». نحوه ی دقیق ثبت نام در این مسابقه هنوز به درستی روشن نیست اما می توانید برای اطلاعات بیشتر به شبکه های اجتماعی آدیداس نگاهی بیاندازید.

محققان پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای امکان انتقال رادیوداروها را با استفاده از مواد نانو ساختار مورد بررسی قرار دادند و امیدوارند بتوانند از یافته‌های به دست آمده از این تحقیقات برای رساندن رادیو دارو به تومورهای سرطانی و همچنین تصویربرداری استفاده کنند. هر دارویی که در ساختار آن یک رادیو ایزوتوپ موجود باشد رادیودارو گفته می‌شود. رادیو ایزوتوپ‌ها در واقع عناصر ناپایداری هستند که با توجه به ساختار اتمی‌شان از خود پرتو منتشر می‌کنند. رادیو داروها در فرایندهای تشخیص، پیشگیری و درمان بیماری‌ها کاربرد گسترده‌ای دارند ضمن آن که از رادیوداروها در تشخیص و درمان انواع سرطان استفاده‌ بسیار گسترده‌ای می‌شوند به ‌طوری ‌که نیمی از مبتلایان به سرطان در فرایند درمان خود از رادیوداروها استفاده می‌کنند. امروزه با تلفیق دانش هسته‌ای، پزشکی هسته‌ای و فناوری نانو، پیشرفت‌های سریعی در تولید رادیوداروها به وقوع پیوسته است.

دکتر سید یوسف فضائلی حسینی نژاد عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای از اجرای پروژه تحقیقاتی در این زمینه خبر داد و هدف از انجام این طرح را بررسی انتقال رادیوداروها به تومورهای سرطانی با استفاده از مواد نانو ساختار جهت تشخیص و درمان سرطان دانست. به گفته وی استفاده از نتایج این طرح به درمان هدفمند سرطان با کمترین عوارض جانبی و کارایی بالا کمک خواهد کرد. حسینی نژاد در این باره توضیح داد: در طرح حاضر از سلیکای متخلخل جهت تثبیت نانو دارو و انتقال آن به محل تومورهای سرطانی استفاده شده است. سیلیکایی متخلخل به دلیل دارا بودن حفرات نانویی و سطح ویژه‌ بالا، به عملکرد تثبیت دارو کمک شایانی کرده و در نتیجه فرایند دارورسانی هدفمند با بازدهی بالاتری انجام خواهد گرفت. فضائلی حسینی نژاد در خصوص مراحل انجام این طرح یادآور شد: به سبب خواص تشخیصی و درمانی رادیو ایزوتوپ مس-۶۴، کمپلکس سنتزی پورفیرنی با رادیوداروی مس-۶۴ سنتز شد و در مرحله‌ بعد اطلاعات بیولوژیکی آن از قبیل ضریب تقسیم، کنترل کیفی و مطالعات پراکنش بافتی در انواع موش‌های صحرایی وحشی بررسی شده و نمودارهای زمان/زوال برای ترکیب نشان‌دار در ارگان‌های زنده در مقایسه با کاتیون مس مطالعه شد.

این محقق اضافه کرد: پس از آن برای رسانش هدفمند این داروی ضد سرطانی بر روی سیلیکای نانو متخلخل MCM-41 عامل دار شده با گروه‌های آمینی، تثبیت شده و اطلاعات بیولوژیکی آن مورد ارزیابی قرار گرفت. مجری طرح خاطرنشان کرد: مشاهده‌ تجمع کمپلکس تثبیت‌ شده بر روی سیلیکای نانو متخلخل MCM-41 در تومور، دفع سریع، نیمه‌ عمر کوتاه مس-۶۴ و دوزهای تابش تحمیلی کمتر برای بیماران، این رادیوداروی تثبیت شده را به‌ عنوان یک کاندیدای مناسب برای کاربرد تصویربرداری و مطالعات آینده‌ PET معرفی می‌کند. این تحقیقات حاصل تلاش‌های دکتر سید یوسف فضائلی حسینی نژاد، دکتر شهزاد فیضی و دکتر امیررضا جلیلیان اعضای هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای است و نتایج آن نیز در مجله Applied Radiation and Isotopes منتشر شد.

ایسنا

محققان دانشگاه شهید باهنر کرمان موفق شدند با استفاده از عصاره‌ ریشه‌ گیاه مامیران و از طریق یک روش ساده و دوستدار محیط زیست، نانو ذرات ضد میکروب با پتانسیل بالا در مهار و کشتن باکتری‌ تولید کنند. امروزه استفاده از نانو ذرات فلزی به دلیل خواص منحصر به ‌فردشان در حوزه‌های مختلف علم کاربرد فراوان یافته است. پتانسیل کاربردی بالای نانو ذرات نقره در بخش‌های مختلف، این نانو ذره را به‌ عنوان یکی از مهم‎ترین نانو ذرات تجاری مطرح کرده است. در حال حاضر نانو ذرات نقره کاربردهای فراوانی در صنعت و پزشکی دارند. عکسبرداری، تصفیه‌ آب و هوا، مواد آرایشی بهداشتی و نساجی کاربردهای عمده‌ این نانو ذرات هستند. تاکنون روش‌های گوناگونی جهت سنتز نانو ذرات نقره مورد استفاده قرار گرفته است. اخیرا سنتز بیولوژیک این نانو ذرات با بهره‌گیری از سیستم‌های زیستی از قبیل باکتری‌ها، قارچ‌ها، جلبک‌ها و گیاهان بسیار مورد توجه قرار گرفته است و محققان دانشگاه شهید باهنر کرمان نیز در این زمینه دستاوردی را عرضه کرده‌اند.

دکتر سید یوسف ابراهیمی‌پور، عضو هیأت علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان و محقق طرح در این باره گفت: گیاه مامیران یکی از گیاهانی است که در گذشته بسیار مورد توجه بوده است. کیمیاگران قرون وسط تلاش می‌کردند با استفاده از شیرابه‌ طلایی ‌رنگ آن، سایر فلزات را به طلا تبدیل کنند. وی ادامه داد: از زمانی که تأثیر این گیاه بر درمان انواع مختلف سرطان به اثبات رسیده، توجه ویژه‌ای را به خود جلب کرده است. بر این اساس در این کار تحقیقاتی، از ریشه‌ این گیاه به ‌منظور سنتز نانو ذرات نقره/نقره کلرید استفاده شد و در ادامه خاصیت ضد میکروبی این نانو ذرات مورد بررسی قرار گرفت. محقق طرح با تاکید بر این که در این طرح بدون استفاده از مواد شیمیایی گران قیمت و خطرناک، نانو ذرات ضد میکروب نقره با سرعت و بازدهی بالایی سنتز شد، یادآور شد: ‌علاوه بر آن با استفاده از این روش ساده می‌توان به نانو ذرات ریزتر و با کیفیت بالاتری دست‌ یافت.

ابراهیمی‌پور با اشاره به روند انجام این طرح خاطرنشان کرد: برای این منظور در ابتدا نانو ذرات نقره/نقره کلرید به روش بیولوژیکی و با استفاده از عصاره‌ ریشه‌ گیاه مامیران، از نمک نقره نیترات تهیه شد. در ادامه نانو ذرات سنتز شده با روش‌های مختلف فیزیکو-شیمیایی شامل طیف الکترونی، پراش اشعه ایکس و میکروسکوپ الکترونی عبوری شناسایی شدند که اندازه‌ متوسط نانو ذرات ۱۵ نانومتر بود. وی اضافه کرد: در نهایت به بررسی خواص ضد میکروبی این نانو ذرات بر روی باکتری‌های گرم مثبت و گرم منفی پرداخته شد. به گفته وی، نتایج نشان می‌دهد که نانو ذرات حاصله از پتانسیل بالایی در کشندگی این دسته از باکتری‌ها برخوردار است. نتایج این تحقیقات که حاصل تلاش‌های دکتر یوسف ابراهیمی پور، دکتر شهرام پور سیدی و دکتر سعید اسماعیلی ماهانی از اعضای هیأت علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان و حسین عالیشاه دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد است، در مجله‌ Cluster Science منتشر شده است.

ایسنا

پژوهشگران دانشگاه صنعتی امیرکبیر به دانش فنی تولید الکترودهای رسانای شفاف دست یافتند که در ساخت سلول‌های خورشیدی و صفحات لمسی تلفن‌های همراه کاربرد دارد. نیکو ساوه شمشکی، مجری پروژه، عنوان این تحقیقات را تشکیل نانو سیستم‌های فلزی در لایه الکتروریسی شده برای ایجاد رسانایی دانست که در قالب پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مهندسی نساجی، گرایش ساختارهای نانو ریسی در دانشگاه صنعتی امیرکبیر اجرایی شده است. وی هدف از اجرای این پروژه را تولید یک زیرلایه رسانا و شفاف با استفاده از روش الکتروریسی نانو الیاف‌های فلزی عنوان کرد و ادامه داد: زیرلایه‌هایی که اکنون در صنعت استفاده می‌شود، خیلی گران قیمت هستند و ماده اولیه و فرایند تولید آنها گران است و اگر بتوانیم از ماده‌ای مانند مس و از روش‌های ساده مثل الکتروریسی استفاده کنیم، می‌توانیم به تولید زیرلایه‌ای با قیمت ارزان‌تر و کارآیی بالاتر دست پیدا کنیم. ساوه شمشکی اظهار کرد: از سوی دیگر با توجه به معایب زیاد الکترودهای متداول در صنعت، تلاش برای تولید یک جایگزین مناسب برای آنها است که در چند سال اخیر مطالعاتی در این زمینه شروع شده است و در این بین، نانو ساختارهای فلزی همچون نانو الیاف الکتروریسی شده، بسیار مورد توجه قرار گرفته‌اند.

این محقق، رسانایی خوب و شفافیت بالا را از ویژگی‌های نانو ساختارهای فلزی دانست و گفت: به همین منظور در این پروژه ساختارهای نانو مقیاس مس از طریق تولید نانو الیاف کامپوزیتی پلی وینیل الکل (PVA) و استات مس در فرایند الکتروریسی به همراه عملیات کلسینه کردن آنها در دمای بالا صورت گرفت و به منظور بررسی تاثیرپذیری خاص رسانایی و شفافیت این ساختارها، در شرایط الکتروریسی و حرارتی متفاوت مورد ارزیابی قرار گرفتند. وی خاطرنشان کرد: پس از بررسی‌ها و ارزیابی‌های صورت گرفته، فرایند تولید لایه‌های الیافی مس با حفظ خواص مطلوب موردنظر در مصرف نهایی بهینه‌سازی شد و نتایج حاصل از رسانایی سطحی و شفافیت نمونه‌های بهینه، نشان داد لایه‌های تولید شده به صورت رندوم (تصادفی) علاوه بر این که از شفافیت خوبی برخوردار هستند، دارای مقاومتی در حدود ۶٫۷ مگا اهم هم هستند. دانش آموخته مهندسی نساجی دانشگاه صنعتی امیرکبیر خاطرنشان کرد: بنابراین به نظر می‌رسد استفاده از این ساختارها به عنوان زیرلایه رسانای شفاف به عنوان روشی کارا و ارزان نسبت به مواد و ساختارهای معمول امکان‌پذیر است و می‌توان از آنها در ساخت صفحات سلول‌های خورشیدی یا نمایشگرهای ال ای دی (LED) یا او ال ای دی (OLED) یا صفحات لمسی یا پنجره‌های هوشمند استفاده کرد. دکتر مسعود لطیفی و دکتر روح الله باقرزاده از اعضای هیات علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، راهنمایی این طرح تحقیقاتی را برعهده داشتند.

روابط عمومی دانشگاه صنعتی امیرکبیر

شرکت پیشگام پلاست اهواز تولیدکننده‌ انواع اتصالات UPVC با بهره‌گیری از فناوری نانو است. این اتصالات خواص مکانیکی و حرارتی بهتری نسبت به نمونه‌های مشابه دارد. کاربرد عمده‌ی این نوع اتصالات در سیستم‌های لوله‌کشی ساختمان‌ است. پلی ونیل کلراید که به PVC معروف است، سومین محصول مصنوعی پلیمری پس از پلی‌اتیلن و پلی پروپیلن به شمار می‌رود. PVC در دو شکل کلی سخت و انعطاف‌پذیر عرضه می‌شود. با اضافه کردن افزودنی‌هایی می‌توان میزان انعطاف‌پذیری PVC را به میزان مطلوب رساند. UPVC ماده‌ای است که حاوی مواد افزاینده‌ی انعطاف پذیری نیست و به صورت کاملاً سخت و خشک رفتار می‌کند. بیشترین کاربرد این ماده‌ی پلیمری در تولید لوله و اتصالات ساختمانی است.

به گفته‌ی غلامرضا عباسی نورآبادی، مدیرعامل شرکت پیشگام پلاست اهواز، با توجه به این که خرابی تأسیسات ساختمان هزینه‌های بسیاری را برای مصرف‌کنندگان به دنبال دارد، استفاده از محصولات این شرکت می‌تواند هزینه‌های تعمیر و نگهداری سیستم‌های لوله‌کشی ساختمان‌ها را تا حدود زیادی کاهش دهد. لوله و اتصالات مذکور از مقاومت به ضربه و حرارت بالاتری نسبت به نمونه‌های معمولی برخوردارند. وی در خصوص نحوه‌ی استفاده از فناوری نانو در تولید محصولات افزود: پر کننده‌های نانویی باعث افزایش استحکام، مدول و چقرمگی زمینه پلیمری می‌شود. این خواص غیر معمول به دلیل سطح ویژه بسیار بالای نانو ذرات است. شرکت پیشگام پلاست اهواز در سال ۲۰۰۸ میلادی گواهینامه ایزو ۹۰۰۱ را از مؤسسه‌ی آمریکایی AGS دریافت کرده است. همچنین این شرکت، در سال‌های ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷ از سوی اداره کل استاندارد و تحقیقات صنعتی استان خوزستان به‌عنوان واحد نمونه‌ی استان معرفی‌ شده است. میزان تولید سالانه‌ی اتصالات UPVC در حال حاضر حدود صد تن است. این محصولات در مرداد ماه ۱۳۹۴ موفق به کسب گواهی نانو مقیاس از ستاد ویژه‌ی توسعه فناوری نانو شده‌اند.

ستاد توسعه نانو

پژوهشگران کشور با استفاده از فناوری نانو کاشی و سرامیک آنتی باکتریالی تولید کردند که با حذف اشعه ماورای بنفش به طور دایمی و حتی در تاریکی مطلق دارای خاصیت میکروب‌کشی است که این امر موجب افزایش سطح بهداشتی مراکز درمانی خواهد شد. مهران سید معصومی مجری طرح و مدیرعامل شرکت نانو پیشتاز پارس با اشاره به تولید کاشی و سرامیک‌های آنتی باکتریال در این شرکت، گفت: این محصولات دارای پایداری شیمیایی بوده و به همین دلیل به طور گسترده‌ای در محیط‌های مختلف مانند منازل، بیمارستان‌ها و مراکز درمانی قابل استفاده هستند. وی با بیان این که کاشی‌ و سرامیک‌ها به خودی خود دارای خاصیت آنتی باکتریال نیستند، ادامه داد: از این رو میکرو ارگانیسم‌ها به راحتی و به خصوص در محیط‌های مرطوب بر روی سطح آنها تکثیر می‌شوند. حضور و تکثیر میکرو ارگانیسم‌ها روی سطح کاشی سلامت انسان را به خطر می‌اندازد. معصومی اضافه کرد: در این راستا با استفاده از ذرات نانو کامپوزیتی سازگار با محیط زیست کاشی و سرامیک‌های آنتی باکتریالی تولید کردیم که دارای خاصیت میکروب کشی قوی هستند و می‌توانند جایگزین مواد ضد عفونی کننده شوند. وی با تاکید بر این که ذرات نانو کامپوزیت استفاده شده در این کاشی تا ۶۵۰ نوع باکتری را از بین می‌برد، خاطر نشان کرد: ذرات نانو کامپوزیت و یون‌های فلزی در لعاب کاشی نشانده شده است و زمانی که باکتری‌ها و میکرو ارگانیسم‌ها بر روی سطح کاشی قرار می‌گیرند، عملکرد آنها از لحاظ رشد و بازتولید، غیر فعال می‌شود.

مجری طرح با بیان این که این نانو ذرات با لعاب کاشی به عنوان افزودنی مخلوط می‌شد، اظهار کرد: فلز کپسوله شده توسط مواد مختلف، دارای پایداری شیمیایی مناسب بوده و یون فلزی را در طولانی مدت آزاد می‌کند که باعث می‌شود کاشی از خود خاصیت آنتی باکتریال دائمی به میزان ۹۹.۹۹ درصد نشان دهد. به گفته وی، خاصیت آنتی باکتریال این کاشی و سرامیک دائمی است و حتی در تاریکی مطلق و بدون نیاز به تابش اشعه ماورای بنفش به صورت خودکار و مستمر خاصیت میکروب کشی خود را حفظ می‌کند. معصومی در این باره توضیح داد: کاشی و سرامیک‌های آنتی باکتریالی که در کشورهای اروپایی تولید می‌شود، باید اشعه ماورای بنفش به آن تابانده شود تا خاصیت میکروب کشی آن فعال شود؛ ولی در این پروژه تحقیقاتی با حذف اشعه UV، این محصول می‌تواند در تاریکی مطلق نیز عمل می‌کند. این محقق از تولید انبوه این محصول و کاربردی شدن آن خبر داد و یادآور شد: استفاده از این محصول در مراکز درمانی و بیمارستان علاوه بر افزایش سطح ایمنی، موجب کاهش هزینه‌های بیمارستانی و درمانی خواهد شد.

وی اضافه کرد: علاوه بر آن نصب این محصول در استخرها، استفاده از مواد شیمیایی و ضد عفونی کننده را به حداقل می‌رساند؛ چراکه آب در طولانی مدت به صورت تصفیه شده و استریل باقی می‌ماند. این محقق، توقف رشد باکتری‌ها و قارچ‌ها، مقاوم به سایش و خوردگی، مقاوم در برابر باکتری‌های گرم مثبت و گرم منفی، مقاوم به مواد شوینده، عدم تغییر در میکرو ارگانیسم‌ها و کم بودن حساسیت و اثرات جانبی را از دیگر مزایای کاشی‌های آنتی باکتریال تولید شده ذکر کرد.

ایسنا